کاج نيوز:آقاي رضايي پنجمين امام جمعه بيرجند که چند صباحي به سمت امامت جمعه اين شهر منصوب شده از معدود روحانيوني است که در کنار تحصيلات حوزوي مدارج عالي دانشگاهي را نيز کسب نموده است.در طول گفتگو با انرژي زياد سخن از تغييرات عميق فرهنگي در استان داشت و نشان مي داد از معظلات مطلع است که اين نويد بخش ايامي خوب در عرصه فرهنگي استان است.او ما را هم نصيحت کرد به صبوري و اعتدال در انعکاس اخبار. آنچه در ادامه خواهيد خواند شايد اولين مصاحبه مکتوب مفصل ايشان با رسانه هادر استان باشد که خوشحاليم توفيق يارمان شد تا با او به گفتگو بنشينيم.

کمي درباره مراتب علمي ،خانوادگي و اجرايي   خودتان براي ما بگوييد ؟

 با سلام و تشکر.من متولد سال  1339 هستم .در روستاي شاخن بيرجند در يك خانواده مذهبي متولد شدم و تا كلاس ششم ابتدايي آن موقع درس خواندم. سپس با توصيه پدرم وارد مدرسه عليه معصوميه بيرجند شدم . به واسطه استعداد و تلاش زيادي که داشتم به مدرسه آيت الله نابغ آيتي رفتم و مدتي در خدمت ايشان بودم. بعد از خواندن ادبيات عرب به قم رفتم و در حوزه علميه اين شهر ادامه تحصيل دادم. در حوزه علميه قم پس ازگذرندان سطوح حوزه به سطح خارج رسيدم . در محضر آيات اعظام جعفر سبحاني و فاضل لنكراني ، آيت الله وحيد درس فقه و اصول را ادامه دادم . در زمينه تفسير قرآن و فلسفه و عرفان در محضر آيت الله جوادي آملي 7 سال درس خوانديم و جزء شاگردان ويژه ايشان بودم . ايشان بعد از مدتي دستور دادند كه بايد تدريس كنيد وبه همين واسطه در حوزه تدريس تخصصي تفسير قرآن را شروع كردم .بعد وارد تربيت مدرس شدم و دوره فوق ليسانس را در همان جا گذراندم .البته درکنارش  در دانشگاهاي تربيت مدرس – علامه طباطبايي و هنر هم مدتها تدريس داشتم و در ضمن كارهاي پژوهشي هم انجام مي دادم .در مسائل پژوهشي هم چند جلد از دايره المعارف بزرگ قرآن هم تأليف كردم كه آن هم كار بسيار بزرگي بود.البته عضويت در  هيئت علمي پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي هم كه اين يكي از بزرگ ترين و مفيدترين مجموعه هاي علمي حتي در سطح خاورميانه است هم در سابقه علمي من وجود دارد .

همين امسال هم مقاله مباني انسان شناسي تربيت در قرآن را نوشته كه در يك سطح علمي بالايي مورد تاييد قرار گرفت كه اميدوارم بتوانم به وظيفه مان در اين زمينه هم عمل كنيم . در کنار کارهاي علمي، دبيري علمي چندين همايش بزرگ در اصفهان و چند شهر ديگر که در رابطه باموضوعات قرآني بود هم از کارهاي خوبي بود که مي شود به آن اشاره کرد. البته دبير علمي همايش هفته جهاني مساجد كه مصوب سازمان كنفرانس اسلامي بود و 7 سال دبير علمي آن بودم و تا كنون هم ادامه دارد . مسئوليت هاي اجراي هم داشته ام از جمله مشاور فرهنگي وزير علوم و تحقيقات و فناوري بودم كه مشاور قبلي وزير جناب اقاي دكتر احمدي نژاد بود كه ايشان به اردبيل رفتند و من به جاي ايشان معرفي شدم .و مدتي هم علاوه بر تدريس مشاور فرهنگي مسئول دانشگاه بودم و عضو هيئت علمي مجموعه گروه دايره المعارف قرآن و عضو هيئت علمي پژوهشگاه علوم هم آخرين مسئوليتم بود .اينجا هم که آمديم در جلسه مسئولين دانشگاهها درخواستهايي داشتند براي عضويت در هيئت علمي كه در بحث آموزش در خدمتتان باشيم البته دوستان حوزه علميه همين امروز جلسه اي داشتند كه من به شرط مفيد بودن و يك مهندسي قوي كه نتيجه خوبي بگيريم قبول كردم. بايد ما با يک هدف گذاري خوب بتوانيم يك رويكردي جديدي به حوزه و دانشگاه مان بدهيم .البته حتما با كمك اساتيد و شخصيت هاي علمي در سطح استان ما بتوانيم از همه كمك بگيريم و بتوانيم براي مردم خوبمان كه مردم و فرهنگي هوشمندي هستند ان شاالله مفيد باشيم .

حاج آقا ! به عنوان امام جمعه بيرجند چه ظرفيت هايي براي جايگاه امامت جمعه قائليد؟

ببينيد! در يك نگاه كلان در واقع ما در استان، استاندار داريم كه به عنوان نماينده علي دولت مشغول به خدمت است و كارهاي اجرايي كه مربوط به زندگي عمومي مردم هست رادنبال مي کند . استاندار بايد دغدغه ها و مشكلات مردم را در حوزه هاي مادي ومعيشتي و اقتصادي و  حوزه هاي گوناگون مرتفع کند . امام جمعه هم در واقع در استان و شهرستان نقشي را دارد كه مقام ولايت در کشور دارد.يعني امام جمعه به عنوان نماينده ولايت همان نقشي را دارد كه ايشان در كل كشور و نظام اسلامي دارند . امام جمعه بايد ضمن حراست و دقت و نظارت بر مسئولين اجرايي ،البته همراه با محبت و همفكري و تأمل مثبت نظارت داشته باشد كه كارهاي دقيق انجام بشوند و مشكلات را با كمك مسئولين اجرايي حل كند . بايد اشاره کنم امام جمعه شهر متكفل امور ديني و روحي جامعه است. البته منظورم از امور ديني آن اصلاح عاميه كه فقط نماز و روزه و تكلايف الهي است نه ، دين به معناي كامل كلمه يعني تأمين كننده سعادت دنيا و آخرت همه مردم در همه ابعاد زندگي  انسانها. لذا جايگاه امام جمعه اينست كه به مسائل معنوي و فكري و ديني مردم توجه کند و توان دارد در رفع مشکلات مردم تلاش کند

3- جناب آقاي رضايي اگر قرار باشد ليستي از معضلات و اولويت هاي فرهنگي استان را نام ببريد به عنوان رئيس شوراي فرهنگ عمومي چه مواردي را ذکر خواهيد نمود

ببينيد من در نماز جمعه اوليه كه خواندم عرض كردم 3 تا آسيب جدي جامعه اسلامي ما را تهديد مي كند كه بايد اين سه تا آسيب را برطرف كنيم يكي از اين آسيب ها ظاهر گرايي و عدم عميق بودن در حوزه معارف ديني است- دين به معنايي كه قبلاً تشريح كردم -ما نگاهمان به دين بايد نگاه اهل بيت باشد كه متأسفانه احساس مي كنم ما خيلي از مواقع به ظواهر دين اكتفا مي كنيم و اگر بتوانيم در اين حوزه معارف ديني مان را عميق بسنجيم از كارهاي بزرگي است كه انجام داديم و يك آسيب جدي را از حوزه دين دفع كرديم .مطلبي که من در خطبه هاي نماز جمعه به آن اشاره كردم. ما بايد به جايي برسيم كه به همه موجودات و بندگان خدا به ديد محبت نگاه بكنيم لذا ما بايد اخلاق خدايي پيدا كنيم و جامعه اسلامي ديني كه موردنظر همه ماست جامعه است كه مردم نسبت به هم محبت دارند اين محبت آرامش ، صداقت و پاكي و خيلي مسائل را حل مي كند . مثال عرض كنم در بحث امر به معروف ما بايد اول برادري خودمان را نسبت به ديگران ثابت كنيم بعد آنها را امر به خوبي كنيم دستور قرآن است. اين معني نمي دهد كه يك نفر مثلاً به كسي ديگري بگوييد حجاب خودت را درست كن! شما اول برادري خودت را ثابت كن بعد امر به معروف كن. اين خيلي مهم است بايد رابطه ها بر اساس محبت و انسانيت باشد،بعد به خوبي و معروف دعوت  بكنيم. در يك نظام ولايتي محبت است که سرپرستي و دوستي مي آورد. ما نسبت به ولايت معتقد به سرپرستي هستيم اما سرپرستي از باب زور نه !‌از باب محبت . اين كه عاشقانه مردم را دوست دارند و مردم هم مطيع آنها هستند .

 آسيب دوم هم كه بار ديگر حوزه وسيع تر مطرح مي شود آسيب سياست زدگي است ما در قبل از انقلاب يك مشكل داشتيم كه متدين به سمت سياست نمي رفتند خوب امام راحل اين مشكل را حل كردند و جامعه ايماني ما هم شد جامعه سياسي . متأسفانه اين فضاهاي ارتباطي جديد و گاهي هم برخي مسائل فضاي جامعه را به سمت سياست زدگي مي كشاند آن هم سياست زدگي به معناي منفي. يعني اصل شدن سياست! که اين يك آفت هست. به معناي اينكه رقبا را به هر شكلي از صحنه  قدرت خارج كردن و اين را بايد حل كنيم و اصالت را به فرهنگ بدهيم . سياست زدگي باعث مي شود گاهي نخبگان ما با مردم طرف نشوند و فقط به مسائل سياسي بپردازند . اينجا يك اشتباهي به نظرم شده است! هدف از ايجاد حكومت و نظام حكومت داراي صرف نيست هدف رشد و تعالي مردم هست كه ما نبايد هدف اصلي را فراموش كنيم بايد اصالت را به فرهنگ بدهيم .

يك اشكال بزرگ در سياست زدگي اين است كه ما مرتب از مردم تعريف مي كنيم كه اين به نظرم اشتباه است. ما بايد مردم را نقد كنيم !مردم ما هم اشكال دارند.اگر مردم تغيير كنند يك مسئول نامطلوبي وجود داشته باشد در استان و يا شهرستان وقتي مردم خوب باشند آن مسئول نالايق را يابه سمت صلاح پيش مي برند يا در مقابل او مي ايستند. اما اگر مردم خداي نكرده اهل تقلب ،اهل دروغ باشند حتي مسئول خوب را هم منحرف مي كنند و اين لازمه اش اين است كه من به عنوان امام جمعه و همه فرهيختگان و نخبگان جامعه بايد ارتباطشان را به مردم زياد كنند اين گونه نباشد كه فقط ماها ارتباطمان مسئولين باشد. بايد با توده مردم هم ارتباط داشته باشيم و اگر عامه مردم دچار لغزشي مي شوند حتماً به نقد مردم بپردازيم و اين گونه نباشد كه فقط به نقد مسئولين بپردازيم شما مي بينيد فرهنگ اسراف در جامعه فرهنگ زياد خواهي دنيا در جامعه وجود دارد و نمي شود منكر شد ما بايد در اين زمينه مردم را هم نقد كنيم .

اسيب سوم هم ماديت اخلاقي است .يعني شايد به لحاظ اعتقادي مردم به خدا ايمان داشته باشند ولي گاهي اوقات گفتارها و كردار ما نشان نمي دهد كه خدا در زندگي ما نقش دارد! اگر خدا را حاضر و ناظر بدانيم ديگر يك كلمه دروغ نيست يک کلمه غيبت نيست.لذا گاهي اوقات خدا را در عرصه عمل از زندگي حذف مي كنيم و طوري عمل مي كنيم كه گويا خدا را قبول نداريم . كه البته اين بخشي از آن تأثيرپذيري از فرهنگ غرب هم هست. راه حل آن هم  توجه واقعي به خداست يعني خدا را در هر حال ناظر داشتن كه بايد تلاش كرد لااقل به اين سمت حركت كنيم .

البته اين را بايد اشاره كنيم مردم ما از درجات خوبي از فرهنگ متعالي اسلام برخوردارند، دليل آن هم اين است كه با اين همه توطئه هاي دشمن در اين 30 سال باز مردم پاي نظام و رهبري و انقلاب ايستاده اند.

 چه قدر قائل به نقش آفريني امام جمعه در مسائل اجرايي هستيد؟

ببينيد ! امام جمعه نبايد در مسائل اجرايي دخالت بكند. حوزه اجرا مسئول دارد و مسئول بايد پاسخگو باشد .

امام جمعه مي تواند نظارت بكند و احياناً آسيبي مي بيند تذكر بدهد و گاهي هم تذكر جدي بدهد! البته بايداز مسير عقلاني اقدام کرد. بله واقعاً اگر مسئولين گوشش بدهكار مشكلات مردم نبود با وجود تذكر باز هم به مسير قبلي خودش ادامه داد اينجاست كه مي تواند از طريق مجاري قانوني اقدام اساسي کرد.

از طرفي امام جمعه پشتوانه مردمي دارد يعني اگر لازم باشد مردم در جريان قرار بگيرند اين كار صورت خواهد گرفت. كه در اين صورت با عدم رضايت مردم آن مسئول نمي تواند كار بكند و جاي خود را به جايگزين خودش خواهد داد . يقيناً به اين جايگاه كاملاً واقفم اگر من احساس كنم مسئولي صلاح استان را در نظر نمي گيرد و احياناً مانعي در راه مردم است با شيوه هاي گوناگون البته در چارچوب عقلاني با او برخورد خواهيم كرد.

براي تعامل دستگاههاي فرهنگي استان چه خواهيد نمود؟

اين مستلزم اين است كه ما شوراي فرهنگ عمومي را تعريف كنيم و به جايگاه واقعي خودش برسانيم و هم جلسات قوي با تشكل كارگروههاي مختلف و گوناگون و تقسيم كار منطقي اين هماهنگي را ايجادبکنيم .

حاج آقا چي شد كه آمديد بيرجند ؟

واقعيت قضيه اين است كه علاقه اي زيادي به مردم منطقه داشتم و نگاه به هر گوشه اي از اينجا كه مي كردم دوستان متدين فرهيخته اي را ميديدم. پس زمينه اش برايم فراهم بود. البته با توجه فعاليت هايي که در حوزه داشتم يک مقداري جدا شدن از آن فضا برايم مشکل بود .يك مثالي در حوزه داريم كه مي گويد طلبه را از حوزه گرفتن مثل ماهي را از آب گرفتن است . يعني واقعاً سخت است !من روزي كه قصد خداحافظي از دوستان را داشتم واقعاً با نهايت سختي و ناباوري  برخورد مي كردند. كه چه جور مي شود فلاني قصد رفتن داشته باشد. ولي عشق به مردم و اين كه فرصت محدودي براي خدمت داريم و اگر امروز يك فرصتي پيش آمده و امري شده است و اين فضا به بركت خون شهدا و زحمات و رهبري هاي رهبر فرزانه به وجود آمده ما به عنوان يك سرباز هر جا به ما امر كردند وظيفه مان را انجام مي دهيم .و اگر يك امر شخصي بود و در اختيار خودمان بود و بحث وظيفه محوري و محبت به مردم شهرمان نبود واقعاً از درس و بحث حوزه جدا نمي شدم ولي در عين حال سربازي اين حرفها را ندارد و هر جا به ما تكليف بشود ما انجام وظيفه خواهيم كرد .

در حوزه بحث هاي نظري چه برنامه هاي در ذهن داريد مثلا نظر شما درباره ايجاد کرسي  نظريه پردازي در دفتر امام جمعه چيست؟

ببينيد ! من همين چند وقت در جلسات مختلف پيشنهاد دادم ما مي خواهيم جامعه را جلو ببريم و هر انساني انديشه هاي جديد و نويي دارد و ديدگاه اسلام هم اين است كه انسانها محور تعالي هستند و اين همه دعوت به تفكر اهميت اين مقوله را روشن مي كنيم .

از سوي ديگر شايد عده اي خيال كنند اگر نظريه جديدي ارائه بدهند احياناً به دين آسيب بخورد كه اين اشتباه است زيرا دين را خدا آورده هيچ گاه دين مشكلي ندارد و اگر هم مشکلي وجود داشته باشد فهم ما از دين اشکال دارد

حالا معناي كرسي نظريه پردازي اين است كه ما زمينه طرح انديشه هاي گوناگون را ايجاد كنيم. بعد بيايندعده اي نقد كنند و نترسيم از نقد خودمان! زيرا تئوري ما هيچ اشكالي ندارد . قرآن هيچ قانوني مخالفت عقل ندارد .

پس اصل كرسي نظريه پردازي را هم قبول دارم و اميدوارم يك روزي در شهرمان زمينه براي طرح انديشه هاي گوناگون مطرح باشد و  ما هم بتوانيم از موضع دين عالمانه دفاع كنيم .

لذا ما بر كرسي نظريه پردازي در عرصه هاي مختلف من شخصأ اعلام آمادگي ميكنم. حاضرم در هر جلسه اي كه تئوري هاي گوناگون مطرح بشود من نظر اسلام را مطرح بكنم و در حد خودم از حوزه دين دفاع كنم . ما در دانشگاه تربيت مدرس كه مي دانيد دانشجوي كارشناسي ارشد به بالا دارد ساعتها مي نشستيم در خوابگاهي و طرف مقابل دانشجوها بحث مي كرديم كه گاهي اوقات مي گفتند نكند خودش هم آن طرف هست ! ولي من وقتي حرفها تمام مي شد مي آمدم در موضع دفاع از دين . در اين جا من هم اعلام ميکنم  ضمن تشكر از سايت خوبي كه داريد - با آن نگاهي كه اول صحبت هايم عرض كردم لحاظ بكنيد- اعلام آمادگي مي كنم هر  مجموعه اي از دوستان که در اين زمينه وارد بحث هاي جدي وارد بشوند من هم به عنوان يكي عضو از اين مجموعه در خدمت شما خواهم بود .